Subscribe by Email

Nuuskommentaar: ‘n Christelike regering – die hoe en die wat

Ferenc Gyurcsán

Na berig word dreig die Hongaarse sosialiste-opposisieleier met ‘n oorlog sou die sentrum-regse regering ‘n nuwe grondwet invoer. In die berigte word “oorlog” darem tussen aanhalingstekens geplaas.
Ferenc Gyurcsány is nie maar net ‘n belangrike politikus in Hongarye nie, hy is ook ‘n voormalige premier.
Aan die bod is ‘n voorgestelde nuwe grondwet wat, volgens die voorstanders, ontwerp is om uiting te gee aan Hongarye se Christelike tradisie. Juis daarom is dit moeilik vas te stel presies wat die sosialisteleier pla. Volgens die mediaberigte het hy dit veral teen die naamsverandering van Hongaarse Republiek na Hongarye. Dit klink laf, en laat die vermoede ontstaan dat hy eerder oor ander aspekte omgekrap is, maar dit nie ryp druk nie om nie Christene aan die baard te pluk nie.
Onder die bepalings van die nuwe grondwet tel dat huwelike slegs tussen een man en een vrou erken sal word, en dat ontstaan van lewe na konsepsie teruggevoer word. Dit is in ooreenstemming met die meeste Christelike tradisies dat gay-huwelike onaanvaarbaar is en dat aborsies op moord neerkom.
‘n Katolieke stigting wil die nuwe grondwet vier deur Vryheidsbeeld van Boedapest in ‘n Mariabeeld te verander.
Daar is ander bepalings, soos dat die staatskuld nie meer as 50 % van die BNP mag beloop nie, verstaanbaar in ‘n land waar die staatskuld 80 % van die BNP beloop. Die opposisieleier se “waarskuwing” dat die nuwe grondwet in wese ‘n eenpartybedeling in die lewe roep is waarskynlik die ernstigste aanklag.
Die verwikkelinge in Hongarye mag vir baie mense as verrassing kom, maar die kerke het agter die ystergordyn taamlik konserwatief gebly. Die val van die ystergordyn en die Wes-Europese blootstelling aan meer behoudende Christene uit die ou Oosblok, word dikwels as een van die bydraende faktore vir die opkoms van Christen-demokrasie in Wes-Europa genoem. Die voorgestelde grondwet is ook in pas met die grondwette van verskeie ander voormalige Oosbloklande.
Christen-demokrasie behels ‘n wye spektrum gedagtes, wat in sommige lande eintlik niks meer in die oog het as om Christelike tradisies te laat voortleef nie, tot waar dit soos in die VSA sterk fundamentalistiese eienskappe toon. Daar is ‘n paar algemene raakvlakke, elk weer met uitsonderings, soos ‘n groot fokus op die handhawing van gesinswaardes, teenkanting teen aborsies op aanvraag, groter klem op groepregte en individuele regte wat gewoonlik in ‘n ontwikkelingskonteks beskou word. Veral Nuwe Wêreldse CDP’s plaas ‘n groot premie op die besitreg van vuurwapens vir selfverdediging, en die doodstraf word dikwels voorgestaan.
Hierdie waardes druis dikwels lynreg in teen dit wat sosialistepartye voorstaan, en die ideale van Liberaal Internasionaal.
Pas het ‘n opname aan die lig gebring dat veral jong Rooms-Katolieke in Nederland nie kan verstaan hoekom hul ouers nie hul geloofsentoesiasme deel nie. Enkele jare gelede het ‘n opname getoon dat jong Nederlanders ook meer Calvinisties as hul ouers is.
Dit is uiteraard nie korrek om uit losstaande berigte veel af te lei nie, maar dit dui ook op die sikliese aard wat ideologie kan aanneem. En dat partye wat hulle vir die herstel van Christelike waardes beywer, op ‘n dag kan vind dat die gety in hul guns draai. Juis daarom moet sulke partye nou lesse neem uit wat in Hongarye gebeur – put uit die goeie en waak teen die byvoeging van jotas en titels omdat dit by sommiges se Christenbeeld pas.