Subscribe by Email

DIE GROOT LEUEN OOR GRONDBESIT EN DIE UITSPRAAK DEUR DIE GRONDWETLIKE HOF

Die uitspraak van die Konstitusionele hof Donderdag 18 April 2013 in die saak tussen AgriSA en andere vs. die minister van Minerale en Energie oor minerale regte het ’n somberheid gebring vir Suid-Afrikaners wat ’n hoë premie plaas op die grondwet en die interpretasie oor eiendomsreg die vryemark stelsel en vele ander beginsels wat skynbaar oorboord gegooi is. Hiermee is die beginsels soos van toepassing in die onderhandelde ooreenkoms en die tydsgees van daardie tyd eensydig opgeskort. Die sogenaamde wigte en teenwigte wat die grondwet sou bied word met tyd al hoe minder.

Die volle implikasies van hierdie uitspraak sal met tyd uitkristaliseer, maar die ernstige politieke impak in die inleiding van die uitspraak laat ʼn wrang smaak. Onmiddellik kom die wenslikheid van politieke aanstellings van sleutelfigure deur die president in gedrang. Die onafhanklikheid van die regstelsel kom nou al hoe meer in gedrang.

Hierdie uitspraak skep meer vrae as antwoorde. Dit is veral teleurstellend dat die skeefgetrekte historiese persepsie van ’n eeu gelede wat tans vir goedkoop politieke gewin en verkiesingspropaganda misbruik word, nou ook deur die hof as basis vir sy uitspraak gebruik word. Dit pas nie by die statuur van die Grondwetlike hof nie.

Die verwysing na grondbesit en die Naturelle- en Grond Wet van 1913 skep die indruk dat die hoogste hof in Suid-Afrika nou deelneem aan die ideologiese vergelding met die opdrag om oorlogsbuit te verdeel. Dit is beslis nie in die gees van die onderhandelde skikking nie.

Die Naturelle- en Grond Wet van 1913 is duidelik die fokus van sommige politieke partye en ander groepe wat dit wil misbruik in die aanloop tot die 2014 verkiesing, deur verdraaide en skeefgetrekte feite en uitsprake daaroor te lewer. Dit is veral die groot leuen rondom gronddiefstal, wat onskuldige Suid-Afrikaners onregverdig in ’n valse staat van beskuldiging plaas. Dit het ernstige implikasies. Dit is betreurenswaardig dat die uitspraak van die grondwetlike hof nou verdere momentum gee aan hierdie skeefgetrekte geskiedenis.

Van groter belang is die vervaging van die onderskeid tussen ontneming (deprivation) en onteiening. Met hierdie uitspraak wil dit duidelik blyk asof daar ʼn groter klem geplaas word op ontneming van eiendomsregte sonder enige vergoeding. Die gevaar is dat dit misbruik word om eiendomreg so af te water dat daar uiteindelik niks oorbly nie. (Vergelyk Regter Froneman se minderheidsuitspraak [par 105] wat die punt toelig)

Die wetsontwerp op onteiening handel in groot detail met die onteieningsproses en swyg so te se oor ontneming. Die vraag kan tereg gevra word of die onteieningswetsontwerp nie ʼn rookskerm vir die regering is vir sy verskuilde agenda wat op ontneming berus nie.

Dit raak nou krities noodsaaklik vir ʼn behoorlike en deursigtige grondoudit waarbinne ʼn groter geheelprent geskep kan word. Wat so ʼn grond oudit veral dringend maak is die aktiewe en slinkse wyse waarop die regering op leuens steun. Hiermee word ’n klimaat geskep waarbinne die onvermoë om grondhervorming te bestuur verdoesel word en om eie politieke belang te verwring tot openbare belang.

Die groot leuen oor grondbesit moet ontmasker word en die nodige historiese feite oor grondbesit sal verseker dat optredes, uitsprake en aksies oor grondbesit en eiendomsreg nie gebaseer word op verdraaide en onvolledige inligting nie. Dit is nodig om die volle geskiedenis te vertel en nie slegs die versuikerde geskiedenis van een groep soos wat tans die geval is nie.

Die Ad hoc Groep vir die Beskerming van Eiendomsregte bied reeds as eerste stap in ’n poging tot meer balans en deursigtigheid op 31 Mei 2013 ’n konferensie in Johannesburg aan getiteld – Grondbesit in Suid Afrika. Die groot leuen.

Die Ad hoc Groep vir die Beskerming van Eiendomsregte versoek ook dringend alle Suid-Afrikaners uit alle sektore wat ʼn hoë premie plaas op eiendomsreg om ten volle hulle regte binne die grondwet van Suid-Afrika op te neem, hul regte te koester en te beskerm.

Jaco Schoeman

One Response to DIE GROOT LEUEN OOR GRONDBESIT EN DIE UITSPRAAK DEUR DIE GRONDWETLIKE HOF

  1. Willie

    Augustus 4, 2014 at 1:18 pm

    Ek is bekommerd oor die grondwet dat daar nie genoeg beskerm oor eiedomsreg is nie.Moet ek nie my Plaas verkoop en die pad vat.Is ons nie oppad na n tweede
    Zimbabwe.Willie